نميشود * ( ذُو انْتِقامٍ ) * خداوند عقاب و غضب بر ايشان كه قادر نباشد بر مثل آن هيچ منتقمى و نقمة در لغت بمعنى عقوبت مجرمست و فعل آن نقم است بفتح و كسر و اين وعيد است كه اتيان به آن فرموده بعد از تقرير توحيد و اشاره به آنچه عمده است در اثبات نبوت بجهة تعظيم آن امروز جر از اعراض از آن * ( إِنَّ اللَّه ) * بدرستى كه خداى تعالى * ( لا يَخْفى عَلَيْه شَيْءٌ ) * پوشيده نميماند بر او چيزى * ( فِي الأَرْضِ وَلا فِي السَّماءِ ) * نه در زمين و نه در آسمان بلكه علم الهى محيط است بجميع معلومات كليه و جزئيه و علم او ببعضى از مغيبات بوده و آن نيز به تعليم حق تعالى بوده و تعبير احاطهء علم او سبحانه بر جميع مكنونات كليه و جزئيه بسما و ارض جهت آنست كه حس متجاوز نميشود از اين هر دو و تقديم ارض به جهت ترقى است از ادنى با على و به جهت آنكه مقصود بذكر آن آن چيزى است كه اقتراف مىكند در آن از اعمال قبيحه و افعال حسنه و اين دو حكم دليل است بر آنكه او سبحانه حى است و قوله * ( هُوَ الَّذِي يُصَوِّرُكُمْ فِي الأَرْحامِ كَيْفَ يَشاءُ ) * در حكم دليل است بر قيوميت او و استدلال بر آنكه او عالم است باتفاق فعل در خلق جنين و تصوير آن و معنى اينست كه آنكه علم او محيط است بهمهء موجودات آن كسيست كه تصوير مىكند و مينگارد شما را در رحمهاى مادران شما بهر نوع كه مىخواهد و حكمت او تقاضاى آن مىكند از صور مختلفه چون كوتاهى و درازى و انوثة و ذكورة و سياهى و سفيدى و نقص و كمال و زشتى و زيبايى و قدرت عيسى ( ع ) بر اين وجه نبوده بلكه در رحم مريم تصوير يافته و تصور مصور خود نتواند بود زيرا كه مصور مخلوقست و مخلوق محتاج به خالق و خالق همه اللَّه است * ( لا إِله إِلَّا هُوَ ) * و نيست هيچ خدايى مستحق پرستش مگر او زيرا كه آنچه او ميداند غير او بر آن عالم نيست و آنچه مىكند از افعال محكمه متقنه كسى بر مثل آن قدرت ندارد تكرير تهليل جهت تقرير وحدانيت است على رغم انف نصارى كه بثالث ثلاثه قائلند * ( الْعَزِيزُ ) * غالب است بر همهء اشيا * ( الْحَكِيمُ ) * محكم كار و دانا اين اشاره است بكمال قدرت و تناهى حكمت و از جعفر بن محمد ( ع ) مرويست كه اين آيه دلالتى صريح دارد بر وحدانيت حقتعالى و نفى شريك او و كمال قدرت و تمام حكمت او چه تصوير ولد فرموده در رحم مادر بر احسن صورت و انواع بهايم را در رحم مصور ساخته بدون آلتى و كلفتى و در عقل هر عاقلى مقرر و مركوز شد كه اگر همهء اهل عالم اجتماع نمايند بر آنكه از آب پشه را خلق كنند و او را مصور سازند به صورتى كه مشاهد است قادر بر آن نخواهند بود و هيچ راهى بر آن نخواهند داشت پس چگونه قادر باشند بر خلق جنين در رحم و شبهه نيست كه مصوران از آب احتراز كنند و سر قلم را